پژوهشكده تحقيقات اسلامى

106

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

داشت . گروهى را همچون حجر بن عدى و . . . به شهادت رساند و گروهى مثل عبداللَّه بن هاشم را تحت فشار و تهديد قرار داد . از اين رو ، عبداللَّه در بصره مخفى شد تا به دست مأموران معاويه نيفتد ، امّا وقتى معاويه از پناهگاه عبداللَّه در بصره آگاه شد ، به زياد نوشت : به خانه فلان زن برو و عبداللَّه را دستگير كن ، سرش را بتراش و لباسهاى مويين به او بپوشان و او را به زنجير بكش و دستهايش را به گردن ببند و بر شتر بى جهاز سوار كن و بدون اينكه غذايى به او بدهند ، نزد من بفرست . « 1 » بعد از دستگيرى و احضار به شام ، گفتگو و مجادلهء تندى بين او و عمروعاص صورت گرفت كه بيانگر شجاعت و آزادگى اوست . سپس معاويه به خاطر ملاحظات سياسى ، او را آزاد كرد و از وى پيمان گرفت كه در شام ساكن نشود و مردم آنجا را عليه وى نشوراند . « 2 » عبداللَّه بن جعفر عبداللَّه فرزند جعفر طيّار ، برادرزاده و داماد اميرمؤمنان على ( ع ) و همسر حضرت زينب كبرى ( س ) مىباشد . وى اولين فرزند مسلمانى بود كه از مهاجران در حبشه به دنيا آمد . مادرش اسماء بنت عميس است . « 3 » محبت پيامبر ( ص ) به عبداللَّه چنان بود كه دربارهء ايشان فرمود : عبداللَّه از جهت خلق و خلق شبيه من است . « 4 » عبداللَّه را كه از بخشنده‌ترين افراد تاريخ است ، بحر الجود نام نهاده بودند و شاعران عرب در مدحش سرودها دارند . « 5 » عبداللَّه در دورهء امام على ( ع ) پس از قتل عثمان ، عبداللَّه از اولين كسانى بود كه با امير مؤمنان بيعت كرد . « 6 » حضرت على ( ع )

--> ( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 89 - 90 ؛ مروج الذهب ، ج 3 ، ص 8 ( 2 ) . همان مدرك ، ص 89 ؛ الغدير ، ج 2 ، ص 169 - 170 . ( 3 ) . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 173 ( 4 ) . طبقات ، ج 4 ، ص 37 ( 5 ) . اسدالغابه ، ج 3 ، ص 134 ؛ اعلام زركلى ، ج 4 ، ص 204 . ( بحرالجود يعنى درياى بخشش و كرم ) ( 6 ) . نبرد جمل ، ترجمهء مهدوى دامغانى ، ص 58